Samenwerking met marktpartijen brengt vaart in aanleg winvelden

Drinkwaterbedrijf Vitens richt zich op het clusteren en standaardiseren van zijn waterwinvelden. Een raamcontract met de gespecialiseerde aannemers GMB en De Ruiter in de Combinatie Waterwinners, stelt het bedrijf in staat sneller en efficiënter in te spelen op de toenemende drinkwatervraag en de vervangingsopgave van zijn drinkwaterinfrastructuur. Een waterwinveld bij Utrecht is een omvangrijke praktijkcase voor het raamcontract.

Vitens zet in op standaardisatie bij aanleg nieuwe waterwinvelden

De aanleg van nieuwe waterwingebieden is een continu en ook essentieel proces om de drinkwatervoorziening veilig te stellen. Door de groei van bevolking en economie zal de vraag naar drinkwater in 2030 zo’n 100 miljoen kuub meer bedragen dan in 2020 (1,4 miljard kubieke meter), aldus de prognoses van het RIVM. Ook de klimaatverandering speelt mee. In de warmere zomers is meer drinkwater nodig, terwijl er door de droogte minder water beschikbaar is.

Een van de regio’s in ons land waar het drinkwatertekort speelt, is de provincie Utrecht. Bij het dorp Benschop aan de westkant van Nieuwegein is drinkwaterbedrijf Vitens dan ook druk met de aanleg van een waterwinveld, een strategisch project om aan de toenemende drinkwatervraag in de provincie te voldoen. Het waterwingebied in de polders van de Lopikerwaard gaat vanaf 2028 jaarlijks zo’n 3 miljoen kuub water leveren, als ook de transportleiding naar de bestaande productielocatie in Linschoten is gerealiseerd, samen met de noodzakelijke capaciteitsuitbreiding van dit drinkwaterstation om het water uit Benschop te zuiveren.

Als grootste drinkwaterbedrijf van Nederland exploiteert Vitens ruim de helft van de 200 waterwingebieden in ons land. Het water komt voor het grootste deel uit grondwaterbronnen, tientallen tot honderden meters diep in de ondergrond. De 104 waterwingebieden van Vitens tellen zo’n 1250 winputten die het grondwater omhoog pompen. Na de winning uit de bodem gaat het water naar de circa 100 productiebedrijven van Vitens. “De laatste tijd komt er elk jaar wel een nieuw waterwinveld bij”, vertelt Bas Weinans, projectmanager bij het cluster winputten van Vitens.

Naast de aanleg van nieuwe winvelden gaat het vaak over het uitbreiden van bestaande winruimte. “Aan een project gaan jaren aan voorbereidingen vooraf. We hebben één team dat zich Vitens-breed op de winvelden richt. In ons uitgestrekte verzorgingsgebied zijn we actief in vijf provincies. Veel regio’s hadden een eigen aanpak voor de ontwikkeling van winputten. Ook werden per project medewerkers toebedeeld, die telkens opnieuw het wiel aan het uitvinden waren. We wilden naar een centrale structuur en meer standaardisatie toe.”

Raamcontract

De nieuwe aanpak brengt nieuwe contractvormen met de markt met zich mee. Voor zijn drinkwaterinfrastructuur werkt Vitens voortaan met raamcontracten. Begin 2024 werd voor het perceel boor- en wintechniek een raamcontract gesloten met de gespecialiseerde aannemers GMB en De Ruiter, verenigd in de Combinatie Waterwinners, KIM Apparatenbouw en Haitjema.

Deze bedrijven zijn verantwoordelijk voor de aanleg en renovatie van winputten en de bijbehorende technieken in de waterwingebieden van Vitens. “We hoeven nu niet elk project aan te besteden, maar kunnen rechtstreeks zaken doen met deze bedrijven aan de aannemerstafel”, legt Weinans uit. “De aannemers verdelen daar de projecten die wij aanleveren.

Door met een vast aantal partners te werken, kunnen we sneller en efficiënter inspelen op de toenemende drinkwatervraag en de vervangingsopgave van onze drinkwaterinfrastructuur. Onze eigen teams en engineers zijn gewend om met de medewerkers van deze aannemers samen te werken. Dat versnelt de realisatie van projecten.” Het raamcontract met een looptijd van maximaal acht jaar (inclusief verlengingsopties) levert ook de aannemers voordelen op. Ze zijn immers verzekerd van werk op de lange termijn.

GMB brengt zijn technische en projectmanagement-expertise in en De Ruiter zijn specialistische kennis op het gebied van diepboringen en brontechnieken, net als de twee andere aannemers. Vitens heeft met marktpartijen eveneens raamcontracten afgesloten voor de productielocaties, de bovengrondse infrastructuur en de transportleidingen tussen waterwinveld en productielocatie. Voor de productielocaties en de transportleidingen is de combinatie GMB/Heijmans een van de vaste kernpartners.

Uitdagend project

Het waterwinveld in Benschop is dit jaar het eerste grote project binnen het raamcontract. Bij het dorp is de bouw van in totaal vijftien winputten inmiddels in volle gang. Het grondwater wordt straks via filterbuizen op 120 meter diepte opgepompt. Vanwege de omvang is het een uitdagend project, stelt Bram Gerritsen, projectleider bij aannemer GMB voor de bouw van waterwinvelden. De aannemers in het raamcontract zijn in Benschop allemaal tegelijkertijd aan het werk en dragen samen de verantwoordelijkheid voor de technische realisatie van de winputten. “We werken nu al zo’n twee jaar onder het raamcontract met Vitens. Dit is het eerste waterwinveld waarbij alle aannemers betrokken zijn.

Vanwege de complexiteit van het project hebben we een half jaar lang samen met Vitens een bouwteamfase doorlopen, om de probleemstelling scherp te krijgen en het ontwerp uit te werken. De samenwerking die we met de start van het raamcontract hebben ingezet, komt hier heel goed tot zijn recht. We kennen elkaar al goed, maar nu komen we in een cadans dat we elkaar nog beter leren kennen. Aan een half woord hebben we genoeg.”

De standaardisatie die Vitens heeft ingezet, heeft er ook toe geleid dat voor elk project de bouwtekeningen met dezelfde typen onderdelen en afmetingen klaarliggen. “We hoeven niet opnieuw de ontwerpfase in en kunnen modulair bouwen. We weten wat we moeten maken en hoeven alleen nog maar de producten te regelen die op de betreffende locatie nodig zijn. We kunnen direct aanhaken bij wat Vitens nodig heeft. Het voortraject is minder lang en we kunnen veel efficiënter ons werk doen. Dat scheelt in tijd en engineeringkosten”, zegt Gerritsen

Winputbehuizing

Aannemer KIM Apparatenbouw maakt in Benschop alle vijftien winputten bedrijfsklaar, compleet met besturingskasten, leidingen en flowmeters. Ook voor de winputbehuizingen heeft Vitens een standaardontwerp opgesteld. Met de kennis van alle betrokken aannemers is dit onderdeel van het waterwinveld verder geoptimaliseerd. “Het geheel wordt prefab aangeleverd, zodat we snel kunnen werken in het veld”, licht Gerritsen toe. “We kunnen nu snel schakelen met de bouw van de behuizingen en hoeven alleen maar het verbindende leidingwerk nog te ontwerpen. De enige vraag is of het een ondergrondse of een bovengrondse behuizing wordt. Dat hangt af van de grondwaterstand.

”Het doel van Vitens is dat er bij alle waterwingebieden in de toekomst maar één type winput komt kijken, verduidelijkt Weinans.“ Je hoeft daar immers dan maar één fysieke en softwarematige besturing op te ontwikkelen. Een operator die bij voorbeeld in Overijssel werkt, kan dan indien nodig ook in Utrecht aan de slag. Dat geldt ook voor het onderhoud”, zegt Weinans. “In twee jaar tijd hebben we bij de waterwinning een aanzienlijke efficiencyslag gemaakt en het eind van de groeicurve is nog lang niet in zicht.”

Veel gezochte onderwerpen

Leidingen